بررسی مشکلات ورود دانش آموزان به دوره متوسطه در یک پژوهش
به گزارش بلک بلاگ، در پژوهش جدیدی که توسط پژوهشگران ایرانی انجام شده است، انتقال دانش آموزان از دوره ابتدایی به متوسطه به عنوان یک تجربه چندبعدی بررسی شده است؛ تجربه ای که هم زمان با تغییرات رشدی نوجوانان رخ می دهد و دستاوردهای مهمی دارد.
به گزارش بلک بلاگ به نقل از ایسنا، انتقال از یک مقطع تحصیلی به مقطع دیگر، تنها جابه جایی کلاس و کتاب نیست، بلکه قسمتی از یک تغییر بزرگ تر در زندگی دانش آموزان محسوب می شود. ورود به دوره متوسطه، پایان یک فضای نسبتاً ساده و آشنا و شروع محیطی پیچیده تر با انتظارات آموزشی، اجتماعی و سازمانی متفاوت می باشد. در این مرحله، دانش آموزان باید خودرا با ساختار جدید مدرسه، معلمان متعدد، شیوه های متفاوت تدریس و ارزشیابی، و روابط اجتماعی تازه سازگار کنند. این تغییرات، کیفیت زندگی تحصیلی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد و می تواند زمینه ساز نگرانی، استرس و سردرگمی شود، خصوصاً در ماه های ابتدایی سال تحصیلی که هنوز احساس تعلق شکل نگرفته است.
اهمیت این مساله زمانی بیشتر می شود که بدانیم انتقال به دوره متوسطه هم زمان با شروع یا اوج تغییرات بلوغ در خیلی از دانش آموزان، خصوصاً دختران، رخ می دهد. نوجوانان در این نوبت با تغییرات جسمی، عاطفی، فکری و اجتماعی رو به رو هستند و همین هم زمانی، شدت چالش ها را بیشتر می کند. فشار مسئولیت پذیری بیشتر، نگرانی درباره ی نمره و امتحان، تغییر روابط با همسالان و نگاه متفاوت خانواده ها، همگی می توانند سازگاری دانش آموزان را دشوار کنند. شواهد پژوهشی نشان می دهند اگر این گذار به درستی مدیریت نشود، ممکنست به کاهش مشارکت اجتماعی، مشکلات عاطفی و حتی افت تحصیلی منجر شود.
در همین راستا، کبری غلامعلی تبار فیروزجایی، محقق برنامه ریزی درسی در گروه علوم تربیتی دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران، بهمراه یکی از همکاران دانشگاهی خود، پژوهشی را با تأکید بر چالش های این نوبت حساس انجام داده اند. این مطالعه با نگاهی اکتشافی، به بررسی تجربه دانش آموزان در زمان انتقال از ابتدایی به متوسطه پرداخته و تلاش نموده است ابعاد شناختی و عاطفی این گذار و ارتباط آن با افت تحصیلی را روشن کند. محققان در این مطالعه، ضمن توجه به تفاوت های فردی و محیطی، نقش نوع مدرسه و شرایط خانوادگی را هم مدنظر قرار داده اند.
برای انجام این مطالعه، با ۱۴ تن از دانش آموزان پایه اول متوسطه اول در شهرستان بابل مصاحبه های عمیق انجام شد و سپس اطلاعات جمع آوری شده از این طریق، مورد تحلیل و بررسی علمی قرار گرفت.
یافته های پژوهش نشان دادند دانش آموزان در زمان انتقال به دوره متوسطه با چهار دسته اصلی از چالش ها رو به رو هستند: اجتماعی، آموزشی، روان شناختی و خانوادگی.
نتایج حکایت کننده از آن بود که چالش های اجتماعی در مدارس دولتی بیشتر از حد میانگین است، در صورتیکه در مدارس سمپاد، چالش های آموزشی و خانوادگی شدت بیشتری دارد. با این حال، تفاوت معناداری در چالش های روان شناختی بین انواع مدارس مشاهده نشد. این نتایج نشان میدهد نوع مدرسه می تواند بر نوع تجربه دانش آموزان از این گذار اثر بگذارد، هرچند همه دانش آموزان به صورتی با فشارهای عاطفی مواجه اند.
در بخش دیگری از نتایج، رابطه بین میزان چالش های تجربه شده و عملکرد تحصیلی بررسی گردید. یافته ها نشان دادند هرچه شدت این چالش ها بیشتر باشد، نمرات درسی دانش آموزان کاهش پیدا می کند. به بیان ساده تر، بین چالش های انتقال به دوره متوسطه و افت تحصیلی رابطه منفی قابل توجهی وجود دارد. این مساله تأیید می کند که مشکلات عاطفی، آموزشی و اجتماعی در این نوبت، تنها احساسات زودگذر نیستند و می توانند نتایج ملموس آموزشی داشته باشند.
به اعتقاد محققان، یکی از مسایل مهم دانش آموزان در این نوبت، گسست در شبکه دوستی است. خیلی از آنها ناچارند دوستان قدیمی خودرا رها کرده و برای ایجاد روابط جدید تلاش کنند؛ فرآیندی که زمان بر است و اغلب با احساس تنهایی همراه می شود. تغییرات بلوغ هم این احساسات را تشدید می کند. در این بین، حمایت خانواده، درک شرایط نوجوان و همکاری خانه و مدرسه اهمیت بالای ی در کاهش فشارها و سازگاری بهتر دانش آموزان دارد.
از سوی دیگر، تغییر ساختار برنامه درسی در دوره متوسطه، مانند افزایش تعداد کتاب ها، تخصصی تر شدن دروس، تنوع روشهای تدریس و تغییر ارزشیابی از توصیفی به نمره محور، استرس قابل توجهی به وجود می آورد. این فشار خصوصاً در مدارس سمپاد، به سبب انتظارات بالای آموزشی خانواده و مدرسه، شدیدتر است.
پژوهشگران در پایان تاکید می کنند اگر این شرایط بدون حمایت عاطفی و آموزشی مناسب ادامه یابد، می تواند به افت تحصیلی و حتی ترک تحصیل منجر شود.
این یافته های علمی پژوهشی در فصلنامه «مطالعات آموزشی و آموزشگاهی» وابسته به دانشگاه فرهنگیان انتشار یافته است؛ نشریه ای که به بررسی مسایل آموزشی با تأکید بر نظام آموزش و پرورش ایران می پردازد و نتایج پژوهش های کاربردی را در اختیار معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزشی قرار می دهد.
منبع: بلك بلاگ
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب