در اختتامیه بیستمین دوره جشنواره بین المللی شعر فجر تشریح شد؛
چهار محور اصلی نسبت میان شعر و ایران از نظر وزیر فرهنگ
بلک بلاگ: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آئین اختتامیه بیستمین دوره جشنواره بین المللی شعر فجر، چهار محور اصلی در نسبت میان شعر و ایران را تشریح نمود.
به گزارش بلک بلاگ به نقل از مهر، مراسم اختتامیه بیستمین دوره جشنواره بین المللی شعر فجر، عصر دوشنبه ۱۳ بهمن ماه ۱۴۰۴، با حضور سید عباس صالحی (وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)، مسؤلان فرهنگی، اهالی قلم و جمعی از شاعران برجسته کشور در تالار قلم مرکز همایش های اسناد و کتابخانه ملی ایران انجام شد.
این مراسم که با اجرای سعید بیابانکی همراه بود، به ایستگاه آخر خود رسید تا برگزیدگان غائی یکی از مهم ترین رویدادهای ادبی کشور در سال ۱۴۰۴ معرفی و تجلیل شوند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: شعر، قدرت نرم ایران در طول تاریخ و پاسدار اتصال تمدنی ماست
در بخش اصلی این آیین، سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تبریک ایام دهه فجر و اعیاد شعبانیه، به تبیین جایگاه راهبردی شعر در تاریخ و فرهنگ ایران پرداخت. وی با طرح این پرسش که چرا شعر در ایران زمین کارویژه هایی منحصربه فرد دارد، به تشریح چهار محور اصلی در نسبت میان «شعر» و «ایران» پرداخت.
۱. شعر؛ حافظ و پاسدار زبان فارسی
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نخستین کارویژه شعر را صیانت از زبان فارسی دانست و اظهار داشت: «کمتر ملتی در جهان وجود دارد که بتواند به آسانی با متن ۱۲۰۰ سال پیش خود ارتباط برقرار کند، اما ما امروز متن "تاریخ بلعمی" متعلق به قرن چهارم را می خوانیم و هیچ احساس بیگانگی با واژگان آن نمی نماییم.» وی تاکید کرد که این اتصال تاریخی و تمدنی در ساختار صرفی و واژگانی، مدیون شعر است که به عنوان حافظ زبان فارسی عمل کرده است.
۲. راوی تاریخ اساطیری و قصه های ایرانی
صالحی دومین خاصیت شعر ایرانی را روایتگری اسطوره ها و قصه ها برشمرد و عنوان کرد: «ایران تمدنی کهن با ریشه های برزخی و تمثیلی است. اگر شعر نبود، خیلی از قصه های ما فراموش می شد.» وی با اشاره به سخنان خود در جایزه جلال آل احمد، از عطار نیشابوری به عنوان «پدر عرفان قصه گو» یاد کرد و اضافه کرد: «در آثار عطار بیشتر از ۳۰ هزار قصه و در مثنوی معنوی بیشتر از ۴۰۰ قصه وجود دارد که نشان میدهد شعر، حامل شناسنامه اساطیری و داستانی ملت ماست.»
۳. بستر و حامل حکمت عملی
عضو شورایعالی انقلاب فرهنگی، شعر را بستر اصلی تولید و نشر «حکمت عملی» در ایران دانست و اشاره کرد: «اخلاق فردی و اجتماعی، تعلیم و تربیت و حتی سیاست مدون ما بیشتر از آنکه بر بستر نثر باشد، بر شانه شعر استوار است.» ایشان در ادامه به کانون های معنایی شاعران بزرگ اشاره نمود و اظهار داشت: «فردوسی با مضمون دادگری، سعدی با جان مایه اعتدال، حافظ با تمرکز بر یکرنگی و دوری از ریا، و مولوی با کانون خودشناسی، حکمت عملی ایرانی را بازتولید و منتشر نموده اند.»
۴. برافراشتن غیرت ملی و مقاومت نرم
صالحی آخرین کارویژه شعر را تقدیر وطن دوستی و غیرت ملی برشمرد و تصریح کرد: «ایران همواره در چهارراه تاریخ در معرض تهاجم بوده و شعر، قسمتی از "قدرت نرم" ما برای مقاومت ملی و برافروختن عزت ایرانی است. این مسیر از فردوسی نامدار شروع شده و تا عصر حاضر ادامه دارد.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سخنان خویش را با قرائت ابیاتی از «مهدی اخوان ثالث» در ستایش ایران به پایان برد: «ز پوچ جهان هیچ اگر دوست دارم / تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم تو را ای گرانمایه دیرین ایران / تو را ای گرامی گهر دوست دارم»
محسن جوادی: شعر، ستون استوار هویت و تمدن ایرانی است
در بخش دیگری از این آیین، دکتر محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضمن تقدیر از برگزارکنندگان و داوران این دوره، به تبیین جایگاه شعر در فرهنگ ایران پرداخت و عنوان کرد: «ایران در طول تاریخ همواره با نام شعر و شاعران بزرگش شناخته شده است. هر کجای دنیا که نام ایران برده می شود، اولین چیزی که در ذهن مخاطب تداعی می شود، شکوه غزل های حافظ، حماسه های فردوسی و حکمت های سعدی است.»
وی با تاکید بر این که شعر در ایران فراتر از یک قالب ادبی، ابزاری برای بیان عمیق ترین مفاهیم انسانی است، اضافه کرد: «مردم ما در طول سده های متمادی با شعر زندگی کرده اند؛ با شعر احساسات خویش را بیان کرده، با آن سخن گفته و والاترین حکمت ها را در این قالب ریخته اند. شعر، سرمایه ای است که خیلی از ملت ها از داشتن آن بی بهره اند و هویت ملی ما بر اساس این رکن رکین استوار شده است.»
تأسیس دفتر شعر و ادبیات داستانی
معاون امور فرهنگی وزیر ارشاد در ادامه سخنان خود از یک اقدام ساختاری جدید اطلاع داد و اظهار داشت: «به پیشنهاد اهالی فرهنگ و ادب، دفتر مستقلی برای "شعر، ادبیات و داستان" در معاونت فرهنگی تأسیس شده است که به زودی بصورت رسمی اعلام و فعالیت خویش را شروع می کند. هدف از تاسیس این دفتر، توجه ویژه و پرداختن بیشتر به این حوزه است تا از این سرمایه عظیم ملی که طی هزاران سال به دست آمده، پاسداری شود.»
شعر؛ زبانی فراتر از کلام
جوادی با اشاره به عمق معنایی شعر در نگاه دینی و تمدنی تصریح کرد: «شعر چنان جایگاه رفیعی دارد که در صدر اسلام، برخی قرآن کریم را به علت عمق، غنا و الهام بخشی اش با شعر مقایسه می کردند؛ هرچند قرآن حقیقتی فراتر است، اما این قیاس نشان دهنده عظمت جایگاه شعر در درک مفاهیم متعالی است.»
وی در انتهای سخنان خود با قرائت ابیاتی از مولانا، بر ضرورت صیانت از این میراث گرانبها تاکید کرد و اظهار امیدواری نمود که شعر معاصر ایران نیز همچون گذشته، با حفظ اصالت و پیوند با شعر کلاسیک، پیامرسان حکمت، خرد و دانش ایرانی به سرتاسر جهان باشد.
در ادامه این مراسم، سعید بیابانکی با مرور خاطراتی از دوره های پیشین جشنواره، از رویکرد مدبرانه دکتر جوادی در دفاع از شاعران جوان، خصوصاً در وضعیت دشوار و فشارهای رسانه ای، تقدیر نمود. وی همین طور با اشاره به تقارن این مراسم با شب نیمه شعبان، ابیاتی از سروده های مشهور استاد قادر طهماسبی (فرید) را در وصف امام زمان (عج) قرائت کرد و از ایشان به عنوان شاعری یاد کرد که نسل های مختلف را با شعر پیوند داده است.
بخش دیگری از این مراسم به معرفی برگزیدگان اختصاص داشت. در قسمت ویژه «ماه مجلس» که بمناسبت ۱۵۰۰امین سال میلاد پیامبر اکرم (ص) برگزار گردید، سید سلمان علوی، وحید طلعت و مهدی جهاندار به عنوان برگزیدگان غائی معرفی گشتند. همینطور در قسمت «تک اثر»، هیات داوران در حوزه های مختلف ادبی همچون شعر کلاسیک، نو، محاوره و کودک و نوجوان، آثاری از مجید آژ، فرشاد قربانی سپهرپور، علیرضا نورعلی پور، سحر هادیان، سحر حاتمی، احسان محمدی، رضا نیکوکار، پیام جهانگیری، مجتبی حاذق و اسماعیل الله دادی را شایسته تجلیل دانستند. از نکات قابل توجه این بخش، حضور مجتبی حاذق بهمراه فرزندان خردسالش روی صحنه بود که با استقبال و تشویق حاضران همراه شد.
درخشش بانوان در قسمت کودک و نوجوان و اعلام جوایز
بخش غائی مراسم به اهدای جوایز اختصاص داشت که با حضور مسؤلان فرهنگی و استاد قادر طهماسبی (فرید) اجرا شد. در قسمت «کودک و نوجوان»، مشارکت فعال بانوان شاعر خیره کننده بود. سعیده موسوی زاده برای کتاب «من بال و پر دارم» و افسانه شعبان نژاد برای اثر «بادکنک های رنگی رنگی بردار»، تندیس زرین و جایزه ۲۰۰ میلیون تومانی بخش برگزیده را دریافت نمودند. همینطور در قسمت شایستگان تقدیر این حوزه، طیبه شامانی برای کتاب «اتل متل نانی» و اثر مشترک مصطفی رحماندوست و مریم هاشم پور با عنوان «من بلدم بخوانم»، موفق به دریافت جایزه ۱۰۰ میلیون تومانی شدند.
داوران در قسمت دیگری از این مراسم، نوبت به معرفی برگزیدگان یکی از رقابتی ترین بخش های جشنواره، یعنی «مجموعه شعر» رسید که با بیان اسامی شایستگان تقدیر در سه گروه مختلف همراه بود. سعید بیابانکی در این بخش با اشاره به سختی کار داوری در حوزه شعر، یاد و خاطره «قیصر امین پور» را گرامی داشت و تاکید کرد که ذوق و قریحه شاعرانه فراتر از هر معیاری، توسط تاریخ داوری خواهد شد. در گروه شعر کلاسیک، تندیس سرو زرین و جایزه ۲۰۰ میلیون تومانی به «زینب احمدی» برای کتاب «تداعی» و «مسلم محبی» برای اثر «سطر سطر چین دامنت شعر است» تعلق گرفت. همینطور در گروه شعر نو (سپید و نیمایی)، کتاب «عینک فوتوکروم» سروده «محبوبه راد» مورد تجلیل قرار گرفت و در قسمت شعر محاوره نیز، از «اسماعیل فرزانه» برای کتاب «آه مستمر» و «محمد نصرتی راد» برای مجموعه «نقشه رنگ» تقدیر به عمل آمد. علاوه بر این، در قسمت ویژه «خوبان پارسی گو» که به ادبیات فرامرزی اختصاص داشت، از «جعفر محمد ترمذی»، شاعر برجسته کشور ازبکستان برای کتاب «ابر دریادل» به عنوان اثر برگزیده تجلیل شد.
بطور خلاصه، برافراشتن غیرت ملی و مقاومت نرم صالحی آخرین کارویژه شعر را تقدیر وطن دوستی و غیرت ملی برشمرد و اشاره کرد: ایران همیشه در چهارراه تاریخ در معرض تهاجم بوده و شعر، قسمتی از قدرت نرم ما برای مقاومت ملی و برافروختن عزت ایرانی است. شعر؛ زبانی فراتر از کلام جوادی با اشاره به عمق معنایی شعر در نگاه دینی و تمدنی اشاره کرد: شعر چنان جایگاه رفیعی دارد که در صدر اسلام، برخی قرآن کریم را به دلیل عمق، غنا و الهام بخشی اش با شعر مقایسه می کردند؛ هرچند قرآن حقیقتی فراتر است، اما این قیاس نشان دهنده عظمت جایگاه شعر در درک مفاهیم متعالی است. در گروه شعر کلاسیک، تندیس سرو زرین و جایزه ۲۰۰ میلیون تومانی به زینب احمدی برای کتاب تداعی و مسلم محبی برای اثر سطر سطر چین دامنت شعر است تعلق گرفت.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب